Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 54
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
हत्वा सपुत्रामात्यं च ससुहृद्बलवाहनम् / त्रिः सप्तकृत्वो निर्भूपां करिष्यत्यवनीं प्रिय
Transliteration
hatvā saputrāmātyaṃ ca sasuhṛdbalavāhanam / triḥ saptakṛtvo nirbhūpāṃ kariṣyatyavanīṃ priya
Translation
اے پیارے، بیٹوں، وزیروں، دوستوں اور فوج سمیت اسے قتل کر کے، وہ زمین کو اکیس بار بادشاہوں سے پاک کر دے گا۔
Word by Word
हत्वाhaving slain
हत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formकृदन्त—क्त्वा (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having killed)
स-पुत्र-अमात्यम्the minister along with (his) sons
स-पुत्र-अमात्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थ) + पुत्र + अमात्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सहार्थक-तत्पुरुषः (पुत्रैः सह अमात्यः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
स-सुहृत्-बल-वाहनम्(him) with friends, forces, and vehicles
स-सुहृत्-बल-वाहनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थ) + सुहृत् + बल + वाहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सहार्थक-तत्पुरुषः (सुहृद्भिः बलैः वाहनैश्च सह)
त्रिःthrice
त्रिः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootत्रिस् (अव्यय)
Formसंख्यावाचक अव्यय (adverb of frequency)
सप्तकृत्वःseven times
सप्तकृत्वः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसप्त + कृत्वस् (अव्यय)
Formसंख्यापूर्वक-अव्यय (frequency adverb); द्विगुसमासः (सप्त कृत्वः)
निर्भूपाम्devoid of kings
निर्भूपाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + भूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (निः-भूपा = without kings)
करिष्यतिwill make
करिष्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट् (Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अवनीम्the earth
अवनीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअवनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रियO dear one
प्रिय:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन