Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā

Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account

चरितं पुण्यदं चैव पापघ्नं शृण्वतामिदम् / यद्यत्करिष्यते चैव तदपि ज्ञानगोचरम्

caritaṃ puṇyadaṃ caiva pāpaghnaṃ śṛṇvatāmidam / yadyatkariṣyate caiva tadapi jñānagocaram

یہ واقعہ سننے والوں کے لیے ثواب بخش اور گناہ مٹانے والا ہے؛ آگے جو کچھ کیا جائے گا وہ بھی علم کے دائرے میں آئے گا۔

चरितम्the account/deed
चरितम्:
Karma (कर्म) / Topic
TypeNoun
Rootचरित (कृदन्त, √चर्)
FormNeuter, Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular; action-noun/‘deed, story’ from PPP
पुण्यदम्bestowing merit
पुण्यदम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त/प्रातिपदिक from √दा)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular; समासः—पुण्यं ददाति इति (उपपद-तत्पुरुष)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयार्थक अव्यय)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
FormParticle (निश्चयार्थक अव्यय)
पापघ्नम्destroying sin
पापघ्नम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + घ्न (प्रातिपदिक from √हन्)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular; समासः—पापं हन्ति इति (उपपद-तत्पुरुष)
शृण्वताम्of the listeners
शृण्वताम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Genitive (6th/षष्ठी), Plural; ‘of those who are listening’
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म) / Topic
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
यत्-यत्whatever
यत्-यत्:
Karma (कर्म) / Correlative
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormCorrelative relative pronoun used distributively; Neuter, Nominative/Accusative, Singular repeated (यद्यत् = यत् यत्)
करिष्यतेwill be done
करिष्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट् (Simple future), 3rd person, Singular, Ātmanepada (passive/middle sense)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
FormParticle
तत्that
तत्:
Karma (कर्म) / Correlative
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular; correlative to यत्
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
FormParticle (अप्यर्थक/समुच्चय)
ज्ञान-गोचरम्within the range of knowledge
ज्ञान-गोचरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञान (प्रातिपदिक) + गोचर (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular; समासः—ज्ञानस्य गोचरः (षष्ठी-तत्पुरुष)