Shloka 41
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
मध्या च भक्तिरेवास्ति प्राकृतान्यजनेषु सा / मध्यभक्तिरयं रामो नित्यं यमपरायणः
Transliteration
madhyā ca bhaktirevāsti prākṛtānyajaneṣu sā / madhyabhaktirayaṃ rāmo nityaṃ yamaparāyaṇaḥ
Translation
درمیانی بھکتی عام دوسرے لوگوں میں پائی جاتی ہے۔ یہ رام درمیانی بھکت ہے اور ہمیشہ یم (دھرم) کا پابند رہتا ہے۔
Word by Word
मध्याmiddling
मध्या:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्यम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भक्तेः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
भक्तिःdevotion
भक्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (indeed)
अस्तिis
अस्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्राकृत-अन्य-जनेषुamong ordinary other people
प्राकृत-अन्य-जनेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्राकृत + अन्य + जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), बहुवचन; तत्पुरुष—‘प्राकृताश्च अन्ये च जनाः’ (समाहार-निर्देश)
साthat (devotion)
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मध्य-भक्तिःmiddling devotion
मध्य-भक्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमध्य + भक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय—‘मध्यमा भक्तिः’
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
रामःRāma
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriyā-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time; accusative used adverbially)
यम-परायणःdevoted to Yama
यम-परायणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयम + परायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष—‘यमे परायणः’ (यम-निष्ठ)