Shloka 31
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
पृथ्वीपवन वह्न्यभभोनभोयज्वेन्दुभास्कराः / मूर्त्तयो ऽष्टौ जगत्पूज्यास्तं यज्ञं प्रणमाम्यहम्
Transliteration
pṛthvīpavana vahnyabhabhonabhoyajvendubhāskarāḥ / mūrttayo 'ṣṭau jagatpūjyāstaṃ yajñaṃ praṇamāmyaham
Translation
زمین، ہوا، آگ، پانی، آکاش، یجوا (یَجْنَہ کا روپ)، چاند اور سورج—یہ آٹھ صورتیں جگت میں پوجنیہ ہیں؛ اُس یَجْنَہ کو میں پرنام کرتا ہوں۔
Word by Word
pṛthvīearth
pṛthvī:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootpṛthvī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (समाहार-गणना-प्रयोगे सूची-शब्द)
pavanaḥwind
pavanaḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootpavana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vahniḥfire
vahniḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootvahni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
āpaḥwaters
āpaḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootap (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (pluralia tantum)
bhūḥearth/world (bhū)
bhūḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nabhaḥsky, firmament
nabhaḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootnabhas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
yajvāthe sacrificer (yajamāna)
yajvā:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootyajvan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
induḥmoon
induḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootindu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
bhāskaraḥsun
bhāskaraḥ:
Karta (कर्ता; list-member)
TypeNoun
Rootbhāskara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
mūrtayaḥforms, embodiments
mūrtayaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootmūrti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
aṣṭaueight
aṣṭau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭan (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक-विशेषण; पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (agreeing with mūrtayaḥ)
jagat-pūjyāḥworthy of worship by the world
jagat-pūjyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjagat (प्रातिपदिक) + pūjya (कृदन्त; √pūj धातु)
Formतत्पुरुष-समास (jagat-pūjya = ‘worshipped by the world’); pūjyāḥ: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (of mūrtayaḥ); भाव्य/योग्य-कृदन्त (gerundive)
tamhim
tam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
yajñamthe sacrifice (personified)
yajñam:
Karma (कर्म/object in apposition)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तं इति सर्वनामस्य विशेष्य (apposition)
praṇamāmiI bow to
praṇamāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√nam (नम् धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: प्र
ahamI
aham:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन