Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Śivaloka–Brahmaloka Varnana

Description of Śivaloka and the Upper Worlds

यस्येषत्कोपसंभूतो हुताशो दहते ऽखिलम् / सोर्द्ध्वलोकं सपातालं तं नमामि हरं परम्

yasyeṣatkopasaṃbhūto hutāśo dahate 'khilam / sorddhvalokaṃ sapātālaṃ taṃ namāmi haraṃ param

جس کے ہلکے سے غضب سے پیدا ہوئی آگ سب کچھ جلا ڈالتی ہے؛ جو اُردھولोक سے پاتال تک محیط ہے—اُس پرم ہر کو میں نمسکار کرتا ہوں۔

yasyawhose
yasya:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भव (pronoun)
īṣatslightly
īṣat:
Viśeṣaṇa (विशेषण/qualifier)
TypeIndeclinable
Rootīṣat (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable), परिमाण/अल्पता-बोधक (adverb: slightly)
kopa-saṃbhūtaḥarisen from (his) anger
kopa-saṃbhūtaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण of hutāśaḥ)
TypeAdjective
Rootkopa (प्रातिपदिक) + saṃbhūta (कृदन्त; √bhū धातु)
Formतत्पुरुष-समास (kopa-saṃbhūta = ‘arisen from anger’); saṃbhūtaḥ: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)
hutāśaḥfire (Agni)
hutāśaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roothutāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
dahateburns
dahate:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Root√dah (दह् धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
akhilameverything, the whole (world)
akhilam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootakhila (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
ūrdhva-lokamthe upper world
ūrdhva-lokam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootūrdhva (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (ūrdhva-loka = ‘upper world’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
sa-pātālamtogether with the netherworld
sa-pātālam:
Karma (कर्म/object adjunct)
TypeNoun
Rootsa (अव्यय/उपसर्ग-सदृश) + pātāla (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (sa-pātālam = ‘together with Pātāla/underworld’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (agreeing with ūrdhva-lokam as a coordinated object)
tamhim
tam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
namāmiI bow to
namāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√nam (नम् धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
haramHara (Śiva)
haram:
Karma (कर्म/object in apposition)
TypeNoun
Roothara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; तं इति सर्वनामस्य विशेष्य (apposition)
paramsupreme
param:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of haram)