Shloka 24
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
क्रोडे दुर्गां शतभुजां दृष्ट्वा नत्वाथ तामपि / स्तोतुं प्रचक्रमे विद्वान्गिरा गद्गदया विभुम्
Transliteration
kroḍe durgāṃ śatabhujāṃ dṛṣṭvā natvātha tāmapi / stotuṃ pracakrame vidvāngirā gadgadayā vibhum
Translation
گود میں جلوہ گر سو بازوؤں والی دُرگا کو دیکھ کر، اُس کو بھی سجدۂ تعظیم کیا؛ پھر دانا رام گدگد آواز میں اُس قادرِ مطلق کی ستوتی کرنے لگا۔
Word by Word
क्रोडेin (his) lap
क्रोडे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootक्रोड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
दुर्गाम्Durgā
दुर्गाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदुर्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शतभुजाम्hundred-armed
शतभुजाम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशत + भुज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (शतं भुजाः यस्याः) विशेषणम् ‘दुर्गाम्’
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव
नत्वाhaving bowed
नत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (particle: then/thereupon)
ताम्her
ताम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (particle: also/even)
स्तोतुम्to praise
स्तोतुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), अव्ययभाव
प्रचक्रमेbegan; set about
प्रचक्रमे:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootप्र + क्रम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदी; ‘प्रचक्रमे’ = began/undertook
विद्वान्the wise man
विद्वान्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणरूपेण कर्तरि
गिराwith speech
गिरा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
गद्गदयाstammering; choked (with emotion)
गद्गदया:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootगद्गद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् ‘गिरा’
विभुम्the Lord; the all-pervading one
विभुम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन