Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)

अचिरेणैव भर्त्ता ते भविष्यति सचेतनः / उत्पन्नजीवितेन त्वं कामं प्राप्स्यसि शोभने / भवित्री चिररात्राय बहुकल्याण भाजनम्

acireṇaiva bharttā te bhaviṣyati sacetanaḥ / utpannajīvitena tvaṃ kāmaṃ prāpsyasi śobhane / bhavitrī cirarātrāya bahukalyāṇa bhājanam

اے خوبصورت! بہت جلد تمہارا شوہر ہوش و حواس کے ساتھ ہو جائے گا؛ نئی زندگی پا کر تم اپنی مراد کا لطف پاؤ گی، اور طویل رات کے اختتام تک بہت سی بھلائیوں کی مستحق بنو گی۔

अचिरेणin a short time
अचिरेण:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.)/अव्ययीभाववत् प्रयोगः, तृतीया (Instr. 3), एकवचन (sg.); कालवाचक—'in a short time'
एवindeed
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक
भर्ताhusband
भर्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.)
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Gen. 6), एकवचन (sg.)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.), परस्मैपद
स-चेतनःalive, conscious
स-चेतनः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + चेतन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); कर्मधारयः—'सः चेतनः' (conscious/alive)
उत्पन्न-जीवितेनwith life restored
उत्पन्न-जीवितेन:
Hetu/Instrument (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootउत्पन्न (√पद्/√पन्; कृदन्त-प्रातिपदिक) + जीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया (Instr. 3), एकवचन (sg.); तत्पुरुषः—'उत्पन्नं जीवितं येन' (with life restored/returned)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.)
कामम्as you wish
कामम्:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन (sg.); अव्ययीभाववत् प्रयोगः—'as you wish/at will'
प्राप्स्यसिyou will obtain
प्राप्स्यसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन (sg.), परस्मैपद
शोभनेO beautiful one
शोभने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशोभन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सम्बोधन (Voc. 8), एकवचन (sg.)
भवित्रीyou will become
भवित्री:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभवितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); कर्तृवाचक—'one who will be'
चिर-रात्रायfor a long time
चिर-रात्राय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootचिर (प्रातिपदिक) + रात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), चतुर्थी (Dat. 4), एकवचन (sg.); तत्पुरुषः—'दीर्घा रात्रिः' (for a long night/for long time)
बहु-कल्याणmuch auspicious
बहु-कल्याण:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + कल्याण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); कर्मधारयः—'बहु कल्याणं' (much auspiciousness)
भाजनम्a receptacle, vessel
भाजनम्:
Pradhana/Predicate (प्रधाना/विधेय)
TypeNoun
Rootभाजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.)