Shloka 4
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
इति संचितयन्नंव हृदयेन विदूयता / स्वपुरं प्रतिचक्राम सबलः सानुगस्ततः
Transliteration
iti saṃcitayannaṃva hṛdayena vidūyatā / svapuraṃ praticakrāma sabalaḥ sānugastataḥ
Translation
یوں سوچتے سوچتے اس کا دل جل اٹھا؛ پھر وہ لشکر اور ساتھیوں سمیت اپنے شہر کی طرف واپس روانہ ہوا۔
Word by Word
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-उपसंहारसूचक
saṃcintayanthinking; reflecting
saṃcintayan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsaṃ-cint (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि
evaindeed
eva:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
hṛdayenawith (his) heart; in his heart
hṛdayena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roothṛdaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
vidūyatāwhile (it) was paining; with a pained (heart)
vidūyatā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/भाव)
TypeVerb
Rootvi-dū (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle) from √dū ‘to be in pain’, पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘hṛdayena’ इत्यनेन सह (instrumental absolute sense)
sva-puramhis own city
sva-puram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + pura (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
prati-cakrāmareturned
prati-cakrāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-kram (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
sa-balaḥwith (his) army
sa-balaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (उपसर्ग/अव्यय) + bala (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (बलेन सह), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषणम्
sa-anugaḥwith attendants; accompanied
sa-anugaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (उपसर्ग/अव्यय) + anuga (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (अनुगैः सह), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषणम्
tataḥthen; from there
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: from there/then)