Shloka 39
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
ज्वलन्तमिममेवाग्निं संप्रविश्य चिरादिव / भर्तुर्मम भविष्यामि पितृलोकप्रियातिथिः
Transliteration
jvalantamimamevāgniṃ saṃpraviśya cirādiva / bharturmama bhaviṣyāmi pitṛlokapriyātithiḥ
Translation
اس بھڑکتی آگ میں داخل ہو کر، گویا بہت مدت بعد، میں اپنے شوہر کے لیے پِتروں کے لوک میں محبوب مہمان بن جاؤں گی۔
Word by Word
ज्वलन्तम्blazing
ज्वलन्तम्:
Visheshana of Karma (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Root√ज्वल् (धातु)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, द्वितीया, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle) ‘blazing’
इमम्this
इमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
एवindeed/just
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic ‘indeed/just’)
अग्निम्fire
अग्निम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सम्-प्रविश्यhaving entered
सम्-प्रविश्य:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-√विश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having entered’
चिरात्after long / long
चिरात्:
Adverbial (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootचिरात् (अव्यय/तद्धितान्त)
Formअव्यय; कालवाचक (after a long time/long)
इवas if/like
इव:
Upamana marker (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानार्थक (like/as if)
भर्तुःof (my) husband
भर्तुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
भविष्यामिI shall become
भविष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पितृ-लोक-प्रिय-अतिथिःa beloved guest in the world of the ancestors
पितृ-लोक-प्रिय-अतिथिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक) + अतिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—पितृलोकस्य प्रियः अतिथिः (beloved guest of the world of the Pitṛs)