Shloka 2
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
अहो मे सुनृसंसस्य लोकयोरुभयोरपि / ब्रह्मस्वहरणे वाञ्छा तद्धत्या चातिगर्हिता
Transliteration
aho me sunṛsaṃsasya lokayorubhayorapi / brahmasvaharaṇe vāñchā taddhatyā cātigarhitā
Translation
ہائے! میں کتنا سنگ دل ہوں؛ دونوں جہانوں میں میری ملامت ہوگی—برہمن کے مال پر ہاتھ ڈالنے کی خواہش اور پھر اس کا قتل، دونوں ہی نہایت قابلِ نفرت ہیں۔
Word by Word
ahoalas!
aho:
Bhāva (भाव/उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootaho (अव्यय)
Formविस्मय/खेदसूचक-अव्यय (interjection)
meof me; my
me:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
su-nṛsaṃsasyaof (me) the very cruel one
su-nṛsaṃsasya:
Sambandha-viśeṣaṇa (सम्बन्धविशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + nṛsaṃsa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (अत्यन्त-नृशंसः), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘me’ इत्यस्य विशेषणम्
lokayoḥof the two worlds
lokayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन
ubhayayoḥof both
ubhayayoḥ:
Sambandha-viśeṣaṇa (सम्बन्धविशेषण)
TypeAdjective
Rootubhaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन; ‘lokayoḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
apieven; also
api:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-अव्यय (particle: even/also)
brahmasva-haraṇein the stealing of Brahmin property
brahmasva-haraṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbrahmasva (प्रातिपदिक) + haraṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ब्रह्मस्वस्य हरणम्), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
vāñchādesire
vāñchā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāñchā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tad-hatyāthat killing
tad-hatyā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + hatyā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तस्य हत्यā), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ati-garhitāhighly blameworthy
ati-garhitā:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootati (उपसर्ग) + garhita (कृदन्त)
Formक्त (past passive participle) from √garh ‘to censure’, ‘अति’ उपसर्गेण तीव्रता; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘vāñchā/hatyā’ इत्ययोः विशेषणम्