Shloka 64
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
दृष्टानुश्रविके यस्मात्सक्ताः शब्दादिलक्षणे / अष्टात्मके ऽणिमाद्ये च तस्मात्ते जज्ञिरे सुराः
Transliteration
dṛṣṭānuśravike yasmātsaktāḥ śabdādilakṣaṇe / aṣṭātmake 'ṇimādye ca tasmātte jajñire surāḥ
Translation
چونکہ وہ دیکھی اور سنی ہوئی چیزوں میں، لفظ و صوت وغیرہ کی علامتوں میں، اور اَṇimā وغیرہ آٹھ سِدھیوں میں دل بستہ تھے—اسی لیے وہ سُر (دیوتا) بن کر پیدا ہوئے۔
Word by Word
दृष्ट-अनुश्रविकेin the seen and the heard (objects)
दृष्ट-अनुश्रविके:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदृष्ट (प्रातिपदिक) + अनुश्रविक (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास (दृष्टे च अनुश्रविके च); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (लक्षणे इति पदेन सह)
यस्मात्because of which
यस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन, पुं/नपुंसक
सक्ताःattached
सक्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसञ्ज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शब्द-आदि-लक्षणेin the characteristic of sound etc. (sense-objects)
शब्द-आदि-लक्षणे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (शब्दादीनां लक्षणम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अष्ट-आत्मकेeightfold
अष्ट-आत्मके:
Adhikaraṇa-anvaya (अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (अष्टौ आत्मानः यस्य/यत्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (लक्षणे इति विशेषण)
अणिम-आद्येbeginning with aṇimā (etc. powers)
अणिम-आद्ये:
Adhikaraṇa-anvaya (अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootअणिमा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (अणिमादयः येषु/यत्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (लक्षणे इति विशेषण)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी, एकवचन
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग
जज्ञिरेwere born
जज्ञिरे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
सुराःgods
सुराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन