Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor

Arjunopākhyāna Context

उत्तप्तहेमकलशोपमचारुपीनवक्षोरुहद्वयभरानतमध्यमाभिः / श्रोणीभराक्रमणखेदपरिश्रितास्मृगारक्तपावकरसारुणिताङ्घ्रिभूभिः

uttaptahemakalaśopamacārupīnavakṣoruhadvayabharānatamadhyamābhiḥ / śroṇībharākramaṇakhedapariśritāsmṛgāraktapāvakarasāruṇitāṅghribhūbhiḥ

تپے ہوئے سونے کے کَلَش کی مانند خوش نما اور بھرے ہوئے سینوں کے بوجھ سے جن کی کمر جھکی تھی؛ کولہوں کے بوجھ سے چلنے کی تھکن میں جن کے تلوے آگ جیسے سرخ رس سے ارغوانی ہو گئے تھے۔

uttapta-hema-kalaśa-upama-cāru-pīna-vakṣoruha-dvaya-bhara-ānata-madhyamābhiḥwith waists bent by the weight of a pair of lovely full breasts, like heated golden jars
uttapta-hema-kalaśa-upama-cāru-pīna-vakṣoruha-dvaya-bhara-ānata-madhyamābhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootuttapta (कृदन्त, क्त) + hema (प्रातिपदिक) + kalaśa (प्रातिपदिक) + upama (प्रातिपदिक) + cāru (प्रातिपदिक) + pīna (प्रातिपदिक) + vakṣoruha (प्रातिपदिक) + dvaya (प्रातिपदिक) + bhara (प्रातिपदिक) + ānata (कृदन्त, क्त) + madhyama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; विशेषण (fem. instr. pl.)
śroṇī-bhara-ākramaṇa-kheda-pariśritābhiḥwearied by the exertion of bearing heavy hips
śroṇī-bhara-ākramaṇa-kheda-pariśritābhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootśroṇī (प्रातिपदिक) + bhara (प्रातिपदिक) + ākramaṇa (प्रातिपदिक) + kheda (प्रातिपदिक) + pariśrita (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त विशेषण (fem. instr. pl.)
asṛkā-rakta-pāvaka-rasa-aruṇita-aṅghri-bhūbhiḥwith feet and soles reddened like fire by the essence of blood-red dye (lac)
asṛkā-rakta-pāvaka-rasa-aruṇita-aṅghri-bhūbhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootasṛk (प्रातिपदिक) + rakta (प्रातिपदिक) + pāvaka (प्रातिपदिक) + rasa (प्रातिपदिक) + aruṇita (कृदन्त, क्त) + aṅghri (प्रातिपदिक) + bhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त विशेषण (fem. instr. pl.)