Shloka 28
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
निकृत्तगात्राः शार्दूला न्यपतन्भुवि केचन / उदग्रवेगपादातखड्गखण्डितविग्रहाः
Transliteration
nikṛttagātrāḥ śārdūlā nyapatanbhuvi kecana / udagravegapādātakhaḍgakhaṇḍitavigrahāḥ
Translation
کچھ شیر، جن کے اعضاء کٹ چکے تھے، زمین پر گر پڑے؛ ان کے جسم تیز رفتار پیدل سپاہیوں کی تلواروں سے ٹکڑے ٹکڑے ہو گئے تھے۔
Word by Word
निकृत्तगात्राःhaving severed limbs
निकृत्तगात्राः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि√कृत् (धातु) + गात्र (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्यय (past participle) ‘निकृत्त’ + तत्पुरुषः ‘निकृत्तानि गात्राणि येषाम्’ (with limbs cut off)
शार्दूलाःtigers
शार्दूलाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/1st), बहुवचन
न्यपतन्fell down
न्यपतन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि√पत् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
भुविon the ground
भुवि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/7th), एकवचन (loc. sg.)
केचनsome
केचन:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (some)
उदग्रवेगपादातखड्गखण्डितविग्रहाःwith bodies slashed by the swords of swift foot-soldiers
उदग्रवेगपादातखड्गखण्डितविग्रहाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउदग्र + वेग + पादात + खड्ग + खण्डित + विग्रह (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: ‘उदग्र-वेग’ (very swift force) + ‘पादात’ (foot-soldier) + ‘खड्ग’ (sword) + ‘खण्डित’ (क्त, cut) + ‘विग्रह’ (body) = ‘whose bodies were cut by the swords of swift foot-soldiers’