Shloka 85
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
पृष्टश्च ताभ्यामखिलं निजवृत्तमुदारधीः / कथयामास राजेन्द्र यथावृत्तमनुक्रमात्
Transliteration
pṛṣṭaśca tābhyāmakhilaṃ nijavṛttamudāradhīḥ / kathayāmāsa rājendra yathāvṛttamanukramāt
Translation
جب ان دونوں نے پوچھا تو اس عالی فہم نے، اے راجندر، اپنا سارا حال جیسے پیش آیا تھا ویسے ہی ترتیب وار بیان کیا۔
Word by Word
पृष्टःhaving been asked
पृष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√प्रच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
ताभ्याम्by those two
ताभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्री/पुं, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन; सर्वनाम
अखिलम्entire
अखिलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; 'निजवृत्तम्' इति विशेषण
निज-वृत्तम्his own story/occurrence
निज-वृत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिज (प्रातिपदिक) + वृत्त (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (one's own account); नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन
उदार-धीःthe noble-minded one
उदार-धीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउदार (प्रातिपदिक) + धी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (noble-minded); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन
कथयामासtold/narrated
कथयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formलिट्-लकार (periphrastic perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (king of kings); पुंलिङ्गे, सम्बोधन, एकवचन
यथा-वृत्तम्as it occurred
यथा-वृत्तम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + वृत्त (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव (as it happened); अव्ययवत् प्रयोग (adverbial)
अनुक्रमात्in sequence
अनुक्रमात्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootअनुक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्ति (ablative: in order/from sequence), एकवचन