Shloka 81
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
ताभ्यां च प्रीतियुक्ताभ्यां रामः समभिनन्दितः / और्वाश्रमं समापेदे द्रष्टुकामस्तपोनिधिम्
Transliteration
tābhyāṃ ca prītiyuktābhyāṃ rāmaḥ samabhinanditaḥ / aurvāśramaṃ samāpede draṣṭukāmastaponidhim
Translation
ان دونوں کی محبت بھری پذیرائی سے سرفراز ہو کر رام، تپسیا کے خزانے کے دیدار کی خواہش سے اَورْو کے آشرم میں پہنچا۔
Word by Word
ताभ्याम्by those two
ताभ्याम्:
करण/सह (Association)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
प्रीति-युक्ताभ्याम्by the two affectionate (ones)
प्रीति-युक्ताभ्याम्:
कर्तृविशेषण (Qualifier of agents)
TypeAdjective
Rootप्रीति (प्रातिपदिक) + युक्त (√युज् + क्त, कृदन्त)
Formसमास: तत्पुरुष (तृतीया-तत्पुरुष/संबन्ध: ‘endowed with affection’); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन
रामःRāma
रामः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
समभिनन्दितःwarmly welcomed
समभिनन्दितः:
कर्तृविशेष्य (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम्-अभि√नन्द् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (Past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘warmly welcomed’
और्व-आश्रमम्Aurva’s hermitage
और्व-आश्रमम्:
कर्म (Goal/Object)
TypeNoun
Rootऔर्व (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of Aurva’); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समापेदेreached, arrived
समापेदे:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootसम्-आ√पद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
द्रष्टु-कामःdesirous to see
द्रष्टु-कामः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Root√दृश् (धातु) + तुमुन् (इन्फिनिटिव) + काम (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (उपपद-तत्पुरुष: ‘desirous to see’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; रामः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
तपो-निधिम्the treasure of austerity (sage Aurva)
तपो-निधिम्:
कर्म (Object of seeing/meeting)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक) + निधि (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘treasure of austerity’); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन