Shloka 61
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
रामेणोत्थापितश्चैवं स तदोन्मील्य लोचने / विलोकयन्ददर्शाग्रे भृगुश्रेष्ठमवस्थितम्
Transliteration
rāmeṇotthāpitaścaivaṃ sa tadonmīlya locane / vilokayandadarśāgre bhṛguśreṣṭhamavasthitam
Translation
رام کے اٹھانے پر اس نے آنکھیں کھولیں؛ دیکھتے ہی اس نے سامنے بھृگو شریشٹھ کو کھڑا پایا۔
Word by Word
रामेणby Rāma
रामेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
उत्थापितःraised
उत्थापितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउद् + स्था (धातु) + णिच् (causative)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; ‘raised (made to rise)’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb): ‘then’
उन्मील्यhaving opened
उन्मील्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउद् + मील् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययकृदन्त; ‘having opened’
लोचने(his) two eyes
लोचने:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलोचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन; ‘the two eyes’
विलोकयन्looking
विलोकयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि + लोक् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; ‘looking’
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्ष), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
अग्रेin front
अग्रे:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्राय; सप्तमी-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (adverbial locative): ‘in front’
भृगु-श्रेष्ठम्the best of the Bhṛgus
भृगु-श्रेष्ठम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘भृगूणां श्रेष्ठः’
अवस्थितम्standing (there)
अवस्थितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootअव + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग द्वितीया एकवचन; विशेषण of ‘भृगुश्रेष्ठम्’