Shloka 60
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
माभैरेवं वदन्वाणीमारादेव द्विजात्मजम् / परमृशत्तदङ्गानि शनैरुज्जीवयन्नृप
Transliteration
mābhairevaṃ vadanvāṇīmārādeva dvijātmajam / paramṛśattadaṅgāni śanairujjīvayannṛpa
Translation
‘ڈر مت’ کہتے ہوئے بادشاہ رام نے قریب ہی سے اس برہمن پتر کے اعضا کو چھوا اور آہستہ آہستہ اسے زندگی بخشنے لگے۔
Word by Word
माdo not
मा:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक निपात; आज्ञार्थे ‘do not’
भैःfear
भैः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभी (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; ‘fear’
एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb): ‘thus/so’
वदन्speaking
वदन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; ‘speaking’
वाणीम्words/speech
वाणीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आरात्from nearby
आरात्:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootआरात् (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb): ‘from near/nearby’
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)
द्विज-आत्मजम्the brāhmaṇa’s son
द्विज-आत्मजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘द्विजस्य आत्मजः’
परामृशत्touched
परामृशत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि/परा + मृश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; ‘touched/caressed’
तत्-अङ्गानिhis limbs
तत्-अङ्गानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘तस्य अङ्गानि’
शनैःslowly
शनैः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb): ‘slowly, gradually’
उज्जीवयन्reviving
उज्जीवयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउद् + जीव् (धातु) + णिच् (causative)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; ‘reviving (causing to live)’
नृपO king
नृप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन