Shloka 9
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
नान्यस्येदृग्भवेल्लोके प्रभावानुगतं वपुः / जात्यर्थसौष्ठवोपेता वाणी चौदार्यशालिनी
Transliteration
nānyasyedṛgbhavelloke prabhāvānugataṃ vapuḥ / jātyarthasauṣṭhavopetā vāṇī caudāryaśālinī
Translation
دنیا میں کسی اور کا ایسا بااثر جسم نہیں ہو سکتا؛ اور نہ ایسی گفتار جو نسبی وقار اور معنی کی لطافت سے آراستہ اور سخاوت سے بھرپور ہو۔
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध (negation)
अन्यस्यof another (person)
अन्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual), षष्ठी, एकवचन
ईदृक्such; like this
ईदृक्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootईदृश्/ईदृक् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वपुः इति विशेषणम् (agreeing with vapuḥ)
भवेत्could be; would be
भवेत्:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
प्रभावानुगतम्befitting (your) majesty; power-conforming
प्रभावानुगतम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रभाव + अनुगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (प्रभावम् अनुगतम्: 'following/consistent with power'), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वपुः इति विशेषणम्
वपुःbody; form
वपुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जात्यर्थसौष्ठवोपेताendowed with aptness and elegance (in expression)
जात्यर्थसौष्ठवोपेता:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootजाति + अर्थ + सौष्ठव + उपेत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास (जात्यर्थ-सौष्ठवेन उपेता: 'endowed with excellence of kind/meaning'), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाणी इति विशेषणम्
वाणीspeech; voice
वाणी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक (conjunction)
औदार्यशालिनीpossessing nobility/generosity
औदार्यशालिनी:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootऔदार्य + शालिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (औदार्यं शीलं यस्याः: 'having generosity/nobility'), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वाणी इति विशेषणम्