Shloka 8
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
स्वच्छन्दचारी भगवाञ्छिवः सर्वजगन्मयः / वपुषानेन संयुक्ते भवान्भवितुमर्हति
Transliteration
svacchandacārī bhagavāñchivaḥ sarvajaganmayaḥ / vapuṣānena saṃyukte bhavānbhavitumarhati
Translation
اپنی مرضی سے چلنے والے، سارے جگت میں ویاپک بھگوان شِو—اس روپ کے ساتھ یکت ہو کر آپ ہی ہونے کے لائق ہیں۔
Word by Word
स्वच्छन्दचारीmoving freely; acting at will
स्वच्छन्दचारी:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्वच्छन्द + चारिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (स्वच्छन्देन चरति: 'moving at will'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शिवःShiva
शिवः:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वजगन्मयःpervading/consisting of the entire universe
सर्वजगन्मयः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व + जगत् + मय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सर्वं जगत् यस्य मयम्: 'consisting of all the world'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वपुषाwith (this) form
वपुषा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अनेनwith this
अनेन:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; वपुषा इति विशेषणम्
संयुक्तेwhen connected/endowed
संयुक्ते:
Adhikarana (अधिकरण/Locative circumstance)
TypeAdjective
Rootसम् + युज् (धातु) → संयुक्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; वपुषा अनेन इत्यर्थे—'in/when (he is) endowed/connected'
भवान्you (honored)
भवान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, आदरार्थ
भवितुम्to be; to become
भवितुम्:
Karma (कर्म/Complement of 'arhati')
TypeVerb
Rootभू (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (Infinitive)
अर्हतिis fit; deserves
अर्हति:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन