Shloka 5
Rāma’s Inquiry into the Hidden Identity of the Radiant Stranger
Dialogue Frame
Devanagari script
एषामन्यतमः प्रायो भवान्भवितुमर्हति / अनुभावेन जातिस्ते हृदिशङ्कां तनोति मे
Transliteration
eṣāmanyatamaḥ prāyo bhavānbhavitumarhati / anubhāvena jātiste hṛdiśaṅkāṃ tanoti me
Translation
ان میں سے کسی ایک کے مانند آپ ہی معلوم ہوتے ہیں؛ آپ کے اثر سے ظاہر ہونے والی آپ کی پہچان میرے دل میں شک پھیلاتی ہے۔
Word by Word
एषाम्of these
एषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural), सर्वनाम (Pronoun)
अन्यतमःone of the others; one among them
अन्यतमः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअन्यतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
प्रायःgenerally; mostly
प्रायः:
Visheshana (विशेषण/Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootप्रायस् (अव्यय-प्रयोग)
Formअव्यय (Indeclinable), अर्थे—बहुधा/सामान्यतः (generally, mostly)
भवान्you (honored)
भवान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), आदरार्थ-प्रयोग (honorific 2nd person)
भवितुम्to be; to become
भवितुम्:
Karma (कर्म/Complement of 'arhati')
TypeVerb
Rootभू (धातु) + तुमुन् (कृदन्त/Infinitive)
Formतुमुनन्त (Infinitive), धातु—भू (to be)
अर्हतिis fit; deserves
अर्हति:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
अनुभावेनby (your) power/majesty
अनुभावेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअनुभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
जातिःbirth; kind; nature
जातिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootजाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular), सर्वनाम (Pronoun)
हृदिin (my) heart
हृदि:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)
शङ्काम्doubt; suspicion
शङ्काम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
तनोतिstretches; produces; causes
तनोति:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootतन् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
मेmy; of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) वा चतुर्थी (4th/Dative) एकवचन (Singular), सर्वनाम (Pronoun); अत्र—सम्बन्धे (here: of me)