Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 44
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
गम्यतां भवतान्यत्र स्थीयतामत्र वेच्छया / नाहं चालयितुं शक्यः स्थानादस्मात्कथञ्चन
Transliteration
gamyatāṃ bhavatānyatra sthīyatāmatra vecchayā / nāhaṃ cālayituṃ śakyaḥ sthānādasmātkathañcana
Translation
آپ کہیں اور چلے جائیں یا اپنی مرضی سے یہیں ٹھہریں؛ مگر مجھے اس جگہ سے کسی طرح بھی ہلایا نہیں جا سکتا۔
Word by Word
गम्यताम्let (you) go
गम्यताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; आज्ञार्थे—‘let (him/you) go’
भवताby you
भवता:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्तृ-निर्देश (by you)
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (elsewhere)
स्थीयताम्let (you) stay
स्थीयताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; ‘let (one) stay’
अत्रhere
अत्र:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
इच्छयाby (your) wish
इच्छया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootइच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; ‘by (your) will’
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
चालयितुम्to move (me)
चालयितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Root√चल् (धातु) + णिच् (causative) → चालयि + तुमुन्
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive), कर्मार्थे (to move)
शक्यःpossible/able
शक्यः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्य (प्रातिपदिक; √शक् + यत्/नीय)
Formकृदन्त-विशेषण (possible/able), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नपुंसक-भावे ‘it is possible’ अर्थे
स्थानात्from the place
स्थानात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
अस्मात्from this
अस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी, एकवचन; विशेषण (from this)
कथञ्चनin any way at all
कथञ्चन:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चन (अव्यय)
Formनिषेध/प्रकारवाचक-अव्यय (in any way/at all)