Shloka 55
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
नीरन्ध्राञ्चितमे घौघवितानसमलङ्कृतः / नानाधातुविचित्राङ्गः सर्वरत्नविभूषितः
Transliteration
nīrandhrāñcitame ghaughavitānasamalaṅkṛtaḥ / nānādhātuvicitrāṅgaḥ sarvaratnavibhūṣitaḥ
Translation
وہ مسلسل گھنے بادلوں کے چھپر سے آراستہ ہے؛ اس کے اعضا نانا دھاتوں کی رنگا رنگی سے عجیب ہیں اور وہ ہر طرح کے جواہرات سے مزین ہے۔
Word by Word
nīrandhra-añcitamdensely adorned (without gaps)
nīrandhra-añcitam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial qualifier)
TypeAdjective
Rootnīrandhra (प्रातिपदिक) + añcita (कृदन्त; √añc/√añj in sense “to mark/adorn”)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā/Dvitīyā (Nom/Acc) Ekavacana; used adverbially with following noun (megha-augha-vītāna): “densely/without gaps adorned”
megha-augha-vītāna-sama-alaṅkṛtaḥadorned like a canopy of masses of clouds
megha-augha-vītāna-sama-alaṅkṛtaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootmegha (प्रातिपदिक) + augha (प्रातिपदिक) + vītāna (प्रातिपदिक) + sama (प्रातिपदिक) + alaṅkṛta (कृदन्त; √kṛ)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; बहुव्रीहिः—“यः मेघौघवितानसदृशेन अलङ्कृतः”
nānā-dhātu-vicitra-aṅgaḥwhose parts are variegated with many minerals
nānā-dhātu-vicitra-aṅgaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootnānā (अव्यय) + dhātu (प्रातिपदिक) + vicitra (प्रातिपदिक) + aṅga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; बहुव्रीहिः—“यस्य अङ्गानि नानाधातुभिः विचित्राणि”
sarva-ratna-vibhūṣitaḥadorned with all kinds of gems
sarva-ratna-vibhūṣitaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + ratna (प्रातिपदिक) + vibhūṣita (कृदन्त; √bhūṣ)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; तत्पुरुषः—“सर्वैः रत्नैः विभूषितः”