Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

रामस्य हिमवद्गमनम्

Rama’s Journey to Himavat

विचचार शनै राजन्नुपशल्यमहीरुहम् / स तत्र विचरन्दिक्षु हरिणीभिः समन्ततः

vicacāra śanai rājannupaśalyamahīruham / sa tatra vicarandikṣu hariṇībhiḥ samantataḥ

اے راجن، وہ آہستہ آہستہ وہاں گھومنے لگا جہاں درختوں اور بیلوں میں کانٹے نہ تھے؛ اور وہ جب سمتوں میں پھرتا تو ہر طرف ہرنیاں اس کے گرد رہتیں۔

vicacārawandered about
vicacāra:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√car (धातु)
FormLiṭ (Perfect/लिट्), Prathama-puruṣa (3rd person/प्रथमपुरुष), Ekavacana; parasmaipada
śanaiḥslowly
śanaiḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootśanaiḥ (अव्यय)
FormKriyā-viśeṣaṇa-avyaya (adverb/क्रियाविशेषण)
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana (Vocative/सम्बोधन), Ekavacana
upaśalya-mahīruhamthe upaśalya tree
upaśalya-mahīruham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootupaśalya (प्रातिपदिक) + mahīruha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana; karmadhāraya: upaśalyaḥ mahīruhaḥ (a tree named upaśalya / a healing tree)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormDeśa-avyaya (adverb of place/देशाव्यय)
vicaranwandering
vicaran:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvi-√car (धातु)
FormVartamāna-kāla-kṛdanta (present active participle/शतृ), Puṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; saḥ iti viśeṣaṇam
dikṣuin the directions
dikṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī (7th/सप्तमी), Bahuvacana
hariṇībhiḥwith does (female deer)
hariṇībhiḥ:
Sahakāraka (सह/साकं)
TypeNoun
Roothariṇī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Bahuvacana
samantataḥall around
samantataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsamantataḥ (अव्यय)
FormDeśa-avyaya (adverb of place/देशाव्यय)