Shloka 21
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
अष्टपादबलाकृष्टकेसरा दारुणाखैः / भेद्यमानाखिलशिलागंभीरकुहरं क्वचित्
Transliteration
aṣṭapādabalākṛṣṭakesarā dāruṇākhaiḥ / bhedyamānākhilaśilāgaṃbhīrakuharaṃ kvacit
Translation
کہیں ہولناک ناخنوں والے شیر، آٹھ پاؤں کے زور جیسی کھینچ کے ساتھ لہراتی ایال لیے، تمام چٹانوں کو چیرتے ہوئے گہری کھوہوں کو پھاڑ دیتے تھے۔
Word by Word
अष्ट-पाद-बल-आकृष्ट-केसराः(lions) whose manes were pulled by the strength of eight-footed (creatures)
अष्ट-पाद-बल-आकृष्ट-केसराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक) + आकृष्ट (कृ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त) + केसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (अष्टपादस्य बलेन आकृष्टाः केसराः येषाम्)
दारुण-आखैःwith fierce claws
दारुण-आखैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootदारुण (प्रातिपदिक) + आख (प्रातिपदिक; ‘claw/nail’)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (दारुणाः आखाः)
भेद्यमान-अखिल-शिला-गंभीर-कुहरम्a deep cave with rocks everywhere, being split open
भेद्यमान-अखिल-शिला-गंभीर-कुहरम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootभिद् धातु (यक्-प्रत्यय; कर्मणि वर्तमान कृदन्त—शानच्) + अखिल (प्रातिपदिक) + शिला (प्रातिपदिक) + गंभीर (प्रातिपदिक) + कुहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अखिलशिलाभिः/अखिलशिलायुक्तं गंभीरं कुहरम्; तत् भेद्यमानम्)
क्वचित्somewhere
क्वचित्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक-अव्ययम्