Shloka 40
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
समन्त्राहुतिहोमोत्थधूमगन्धेन सर्वतः / निरस्तनिखिलाघौघं वनान्तरविसर्पिणा
Transliteration
samantrāhutihomotthadhūmagandhena sarvataḥ / nirastanikhilāghaughaṃ vanāntaravisarpiṇā
Translation
مَنتروں کے ساتھ آہوتی دے کر کیے گئے ہوم سے اٹھنے والے دھوئیں کی خوشبو ہر طرف پھیل گئی؛ وہ جنگل کے اندر تک سرایت کر کے تمام گناہوں کے انبار کو دور کرتی تھی۔
Word by Word
स-मन्त्र-आहुति-होम-उत्थ-धूम-गन्धेनby the fragrance of smoke arising from mantra-offerings and homa
स-मन्त्र-आहुति-होम-उत्थ-धूम-गन्धेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस (उपसर्ग/अव्ययवत्) + मन्त्र (प्रातिपदिक) + आहुति (प्रातिपदिक) + होम (प्रातिपदिक) + उत्थ (कृदन्त/प्रातिपदिक) + धूम (प्रातिपदिक) + गन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
सर्वतःeverywhere
सर्वतः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
निरस्त-निखिल-अघ-ओघम्with all masses of sin dispelled
निरस्त-निखिल-अघ-ओघम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिर् + अस् (धातु) → निरस्त (कृदन्त, क्त) + निखिल (प्रातिपदिक) + अघ (प्रातिपदिक) + ओघ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण-प्रयोगः (having removed all streams of sin)
वन-अन्तर-विसर्पिणाspreading through the inner forest
वन-अन्तर-विसर्पिणा:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootवन (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक) + विसर्पिन् (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; विशेषण-प्रयोगः (spreading through the forest interior)