Shloka 32
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
एवं तयोर्महाराज सत्प्रीतिजनितैगुणैः / प्रीयमाणो ऽवसद्रामः पितुः पित्रोर्न्निवेशने
Transliteration
evaṃ tayormahārāja satprītijanitaiguṇaiḥ / prīyamāṇo 'vasadrāmaḥ pituḥ pitrornniveśane
Translation
اے مہاراج، یوں ان دونوں کی سچی محبت سے پیدا ہونے والی خوبیوں سے خوش ہو کر رام اپنے والد اور دادا کے آستانے میں رہنے لگا۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this way)
तयोःof those two
तयोः:
Sambandha/Śeṣa (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, द्विवचन; सर्वनाम
महा-राजO great king
महा-राज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—महान् राजेति
सत्-प्रीति-जनितैःborn of true affection
सत्-प्रीति-जनितैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक) + प्रीति (प्रातिपदिक) + जनित (कृदन्त-प्रातिपदिक, √जन्, क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (guṇaiḥ); समासः—सत्या/सद्भिः प्रीत्या जनिताः
गुणैःby virtues/qualities
गुणैः:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
प्रीयमाणःbeing pleased
प्रीयमाणः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्री (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शानच्), प्रथमा, पुंलिङ्ग, एकवचन; आत्मनेपदी भावः—‘being pleased’
अवसत्he stayed
अवसत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-√सद् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘he dwelt/stayed’
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पितुःof (his) father
पितुः:
Sambandha/Śeṣa (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पित्रोःof (his) parents
पित्रोः:
Sambandha/Śeṣa (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन
निवेशनेin the residence/abode
निवेशने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिवेशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन