Shloka 7
Brahmaṇa-parīkṣā
Examination/Doctrine of the Pitṛs in Śrāddha Context
Devanagari script
पुष्टिं प्रजां तु स्वर्गं च प्रयच्छन्ति पितामहाः / देवकार्यादपि तथा पितृकार्यं विशिष्यते
Transliteration
puṣṭiṃ prajāṃ tu svargaṃ ca prayacchanti pitāmahāḥ / devakāryādapi tathā pitṛkāryaṃ viśiṣyate
Translation
پِتامہ (اسلاف) پُشتی، اولاد اور سُورگ عطا کرتے ہیں۔ اسی طرح دیوتاؤں کے کام سے بھی پِتروں کا کام زیادہ ممتاز مانا گیا ہے۔
Word by Word
पुष्टिम्nourishment/prosperity
पुष्टिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रजाम्offspring
प्रजाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (but/indeed)
स्वर्गम्heaven
स्वर्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
प्रयच्छन्तिgrant/bestow
प्रयच्छन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
पितामहाःthe forefathers/ancestors
पितामहाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
देव-कार्यात्than the duty/rite for the gods
देव-कार्यात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: देवानां कार्यम्); नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (also/even)
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (thus/in the same way)
पितृ-कार्यम्the rite/duty for the ancestors
पितृ-कार्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: पितॄणां कार्यम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विशिष्यतेis superior/distinguished
विशिष्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + शिष् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः (is distinguished/excels)