Shloka 18
Brahmaṇa-parīkṣā
Examination/Doctrine of the Pitṛs in Śrāddha Context
Devanagari script
दानानि सह शौचेन कीर्त्तितानि फलानि च / अक्षय्यत्वं द्विजांश्चैव सर्वमेतदुदाहृतम् / अद्यप्रभृति कर्त्तास्मि सर्वमेतद्यथातथम्
Transliteration
dānāni saha śaucena kīrttitāni phalāni ca / akṣayyatvaṃ dvijāṃścaiva sarvametadudāhṛtam / adyaprabhṛti karttāsmi sarvametadyathātatham
Translation
پاکیزگی کے ساتھ دیے گئے دان اور ان کے پھل بیان کیے گئے؛ اَکشَی (لازوال) ثواب اور دِوِجوں کی تعظیم—سب کچھ کہا گیا۔ آج سے میں یہ سب ٹھیک اسی طرح انجام دوں گا۔
Word by Word
दानानिgifts/charities
दानानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारार्थक अव्यय; तृतीया-सहयोगे (used with instrumental)
शौचेनwith purity/cleanliness
शौचेन:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
कीर्त्तितानिmentioned/recounted
कीर्त्तितानि:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु) → कीर्तित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘have been mentioned’
फलानिfruits/results
फलानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अक्षय्यत्वम्imperishability/undecaying state
अक्षय्यत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअक्षय्यत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
द्विजान्Brahmins (twice-born)
द्विजान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवalso/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis)
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
उदाहृतम्has been declared
उदाहृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्+आ+हृ (धातु) → उदाहृत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘has been stated’
अद्य-प्रभृतिfrom today onward
अद्य-प्रभृति:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय) + प्रभृति (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; कालवाचक अव्यय (temporal adverbial compound)
कर्त्ताdoer/performer
कर्त्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकृ (धातु) → कर्तृ (कृदन्त/कर्तृ-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक (agent noun)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यथा-तथम्exactly as (said); accordingly
यथा-तथम्:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + तथा (अव्यय)
Formअव्यय-द्वन्द्व (indeclinable copulative); प्रकारार्थक