Shloka 32
ऋषिसर्गवर्णन (Rishi-Sarga Varṇana) — Account of the Creation/Origination of Sages and Beings
Devanagari script
इमां विसृष्टिं दक्षस्य कृत्स्नां यो वेद तत्त्वतः / आयुष्मान्कीर्त्तिमान्धन्यः प्रजावाश्च भवत्युत
Transliteration
imāṃ visṛṣṭiṃ dakṣasya kṛtsnāṃ yo veda tattvataḥ / āyuṣmānkīrttimāndhanyaḥ prajāvāśca bhavatyuta
Translation
جو دکش کی اس پوری سृष्टि کو حقیقتاً جان لیتا ہے، وہ دراز عمر، نامور، بابرکت اور صاحبِ اولاد بھی ہوتا ہے۔
Word by Word
इमाम्this
इमाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘this’; विसृष्टिम् इति विशेषण
विसृष्टिम्creation
विसृष्टिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविसृष्टि (प्रातिपदिक; वि-√सृज् + क्तिन्)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘creation/emission’
दक्षस्यof Dakṣa
दक्षस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध
कृत्स्नाम्entire
कृत्स्नाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘entire/whole’; विसृष्टिम् इति विशेषण
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
वेदknows
वेद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘knows’
तत्त्वतःtruly
तत्त्वतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतः (अव्यय; तत्त्व + तस्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb) ‘in truth/according to reality’
आयुष्मान्long-lived
आयुष्मान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआयुष्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘long-lived’; यः (जनः) इति विशेषण
कीर्त्तिमान्famed
कीर्त्तिमान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकीर्त्तिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘famous’
धन्यःblessed
धन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘fortunate/blessed’
प्रजावान्having progeny
प्रजावान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रजा + वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having offspring’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात
भवतिbecomes
भवति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘becomes/is’
उतalso
उत:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
Formनिपात (particle) ‘also/indeed’