Shloka 43
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
तस्मात्परिवृतैर्दद्यात्तिलैश्चान्नं विकीर्य च / राक्षसानां तिलाः प्रोक्ताः शुनां परिवृतास्तथा
Transliteration
tasmātparivṛtairdadyāttilaiścānnaṃ vikīrya ca / rākṣasānāṃ tilāḥ proktāḥ śunāṃ parivṛtāstathā
Translation
پس (دان) کو گھیر کر دیا جائے اور تل چھڑک کر اناج پھیلایا جائے؛ تل راکشسوں کے لیے کہے گئے ہیں اور گھیر کر دیا ہوا (دان) کتّوں کے لیے بھی۔
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेत्वर्थे ‘therefore’
परिवृतैःwith (things/people) surrounding/encircling
परिवृतैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootपरि-वृत (प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; साधन/करणभावे
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
तिलैःwith sesame seeds
तिलैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
विकीर्यhaving scattered
विकीर्य:
Purvakala (पूर्वकाल/Absolutive)
TypeIndeclinable
Rootवि-कीर् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
Formअव्ययीभाव-रूप कृदन्त (gerund/ल्यप्), ‘having scattered’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
राक्षसानाम्of the rākṣasas
राक्षसानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
तिलाःsesame seeds
तिलाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
प्रोक्ताःare said/declared
प्रोक्ताः:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP) बहुवचन, पुंलिङ्ग, प्रथमा; कर्मणि प्रयोगे विधेय (predicate) ‘are said’
शुनाम्of dogs
शुनाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
परिवृताःsurrounded/encircled
परिवृताः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootपरि-वृत (प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘तिलाः’ इत्यस्य विशेषण
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), ‘so/likewise’