Shloka 42
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
सर्वं तदसुरेद्राय ब्रह्मा भागमकल्पयत् / श्वा चैव ब्रह्महा चैव नावेक्षेत कथञ्चन
Transliteration
sarvaṃ tadasuredrāya brahmā bhāgamakalpayat / śvā caiva brahmahā caiva nāvekṣeta kathañcana
Translation
ان سب کا حصہ برہما نے اسورِندر کے لیے مقرر کیا؛ اور کتے اور برہمن کے قاتل کو کسی طرح بھی نہ دیکھے۔
Word by Word
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सर्वम्’ इत्यस्य अन्वयार्थक
असुर-इन्द्रायto the lord of asuras
असुर-इन्द्राय:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootअसुर-इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (असुराणाम् इन्द्रः)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
भागम्a share/portion
भागम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
अकल्पयत्assigned
अकल्पयत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्; causative/denominative sense ‘assigned/arranged’
श्वाa dog
श्वा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (प्रातिपदिक ‘श्वन्’ का प्रथमा एकवचन रूप ‘श्वा’)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
ब्रह्महाa slayer of a brāhmaṇa
ब्रह्महा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्म-हन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः हन्ता)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अवेक्षेतshould look at
अवेक्षेत:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअव-ईक्ष् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
कथञ्चनin any manner at all
कथञ्चन:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चन (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), ‘in any way/at all’