Shloka 12
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
शंयुरुवाच गयादीनां फलं तात ब्रूहि मे परिपृच्छतः / दातॄणां चैव यत्पुण्यं निखिलेन प्रवीहि मे
Transliteration
śaṃyuruvāca gayādīnāṃ phalaṃ tāta brūhi me paripṛcchataḥ / dātṝṇāṃ caiva yatpuṇyaṃ nikhilena pravīhi me
Translation
شَمیو نے کہا—اے تات! گیا وغیرہ تیرتھوں کا پھل میں پوچھتا ہوں، مجھے بتائیے۔ اور دینے والوں کا جو پُنّیہ ہے، وہ بھی پوری طرح مجھے بیان کیجیے۔
Word by Word
शंयुःŚaṃyu
शंयुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशंयु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; speaker-name
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
गयादीनाम्of Gayā and the like
गयादीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगया-आदि (प्रातिपदिक; components: गया + आदि)
Formस्त्रीलिङ्ग (गया), षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; ‘of Gayā etc.’
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
तातdear sir/father
तात:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; address
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन; ‘to me’
परिपृच्छतःof (me) who is asking
परिपृच्छतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootपरि-√पृच्छ् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), षष्ठी, एकवचन, पुंलिङ्ग; ‘of (me) asking’
दातॄणाम्of the donors
दातॄणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; agent noun ‘givers’
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
एवindeed
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle
यत्which
यत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; relative ‘which’ qualifying पुण्यम्
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
निखिलेनcompletely
निखिलेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootनिखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; adverbial-instrument ‘completely/entirely’
प्रवीहिexplain
प्रवीहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√ब्रू/√वच् (धातु; √ब्रू)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘tell forth’
मेto me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन