Shloka 43
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala-nirdeśa
Gifts in Śrāddha and Their Fruits
Devanagari script
दत्त्वा न शोचते श्राद्धे वर्षासु च मघासु च / घृतेन भोजयेद्विप्रान्घृतं भूमौ समुत्सृजोत्
Transliteration
dattvā na śocate śrāddhe varṣāsu ca maghāsu ca / ghṛtena bhojayedviprānghṛtaṃ bhūmau samutsṛjot
Translation
شرادھ میں، برسات کے موسم میں اور مَغھا نَکشتر کے وقت دان دینے سے انسان غم نہیں کرتا؛ گھی سے برہمنوں کو کھانا کھلائے اور گھی کو زمین پر نذر/چھوڑ دے۔
Word by Word
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय-भाव (Gerund/absolutive), ‘having given’
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
शोचतेgrieves
शोचते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष? 3rd person singular आत्मनेपद; एकवचन; ‘grieves’
श्राद्धेin/at the śrāddha rite
श्राद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (locative)
वर्षासुin the rainy season(s)
वर्षासु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; कालाधिकरण (time-locative)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
मघासुduring Maghā (asterism) times
मघासु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमघा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; नक्षत्रवाचक; कालाधिकरण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
घृतेनwith ghee
घृतेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण (instrumental)
भोजयेत्should feed
भोजयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज्/भोजय् (धातु; भुज् causative)
Formविधिलिङ् (Optative), 3rd person singular परस्मैपद; एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative) ‘should feed’
विप्रान्brahmins
विप्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
घृतम्ghee
घृतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
समुत्सृजोत्should pour out/offer (by casting)
समुत्सृजोत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उत्-सृज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), 3rd person singular परस्मैपद; एकवचन; उपसर्गत्रययुक्त ‘should pour out/offer by casting’