Shloka 64
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
शिखिभ्यो धातुरक्तेभ्यस्त्रिदण्डेभ्यः प्रदापयेत् / सर्वं योगेश्वरैर्व्याप्तं त्रैलोक्यं हि निरन्तरम्
Transliteration
śikhibhyo dhāturaktebhyastridaṇḍebhyaḥ pradāpayet / sarvaṃ yogeśvarairvyāptaṃ trailokyaṃ hi nirantaram
Translation
دھاتو کی سرخی والی شِکھا اور تری دَنڈ دھاریوں کو دان دے؛ کیونکہ یوگیشوروں سے معمور یہ تری لوک سدا و ہر جگہ پھیلا ہوا ہے۔
Word by Word
शिखिभ्यःfrom/than the peacocks (or crested ones)
शिखिभ्यः:
अपादान (Ablative source/अपादान)
TypeNoun
Rootशिखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), बहुवचन
धातु-रक्तेभ्यःfrom the mineral-red ones
धातु-रक्तेभ्यः:
अपादान (Ablative source/अपादान)
TypeAdjective
Rootधातु (प्रातिपदिक) + रक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (धातुना रक्ताः = mineral-red/ore-red)
त्रि-दण्डेभ्यःfrom the three-staff bearers (tridaṇḍins)
त्रि-दण्डेभ्यः:
अपादान (Ablative source/अपादान)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + दण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), बहुवचन; समासः द्विगुः (त्रयः दण्डाः यस्य/ये)
प्रदापयेत्should cause (it) to be given / should bestow
प्रदापयेत्:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्/विधिलिङ् (optative/imperative sense), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोजक (causative) ‘cause to give’
सर्वम्all (everything)
सर्वम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
योगेश्वरैःby the lords of yoga (yogic masters)
योगेश्वरैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (योगस्य ईश्वराः)
व्याप्तम्pervaded
व्याप्तम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्याप् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘pervaded’
त्रैलोक्यम्the three worlds
त्रैलोक्यम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः द्विगुः (त्रयः लोकाः)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/निपात (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
निरन्तरम्continuously, without gap
निरन्तरम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootनिरन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbially)