Next Verse

Shloka 1

Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे ऽशौचविधिर्नाम चतुर्दशो ऽध्योयः // १४// ऋषय ऊचुः अहो धन्यस्त्वया सूत श्राद्धकल्पः प्रकीर्तितः / श्रुता नः श्राद्धकल्पास्तु ऋषिभिर्ये प्रकीर्त्तिताः

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāde śrāddhakalpe 'śaucavidhirnāma caturdaśo 'dhyoyaḥ // 14// ṛṣaya ūcuḥ aho dhanyastvayā sūta śrāddhakalpaḥ prakīrtitaḥ / śrutā naḥ śrāddhakalpāstu ṛṣibhirye prakīrttitāḥ

یوں شری برہمانڈ مہاپُران میں، وایو کے بیان کردہ مَدیہ بھاگ کے تیسرے اُپودھات پاد میں، شرادھ کلپ کے تحت ‘اشوچ وِدھی’ نام کا چودھواں ادھیائے۔ رشیوں نے کہا—اے سوت! تو دھنی ہے؛ تو نے شرادھ کلپ کا بیان کیا؛ ہم نے وہ شرادھ کلپ بھی سنے ہیں جو رشیوں نے بیان کیے ہیں۔

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-समाप्त्यर्थ (quotative/end marker)
श्रीब्रह्माण्डेin the revered Brahmāṇḍa (Purāṇa)
श्रीब्रह्माण्डे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री-ब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—श्रीमत् ब्रह्माण्डम् (honorific karmadhāraya)
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहापुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—महच्च तत् पुराणम्
वायुप्रोक्तेas spoken by Vāyu
वायुप्रोक्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवायु-प्रोक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; क्त-कृदन्त ‘प्रोक्त’ (√वच्), समासः—वायुना प्रोक्तम् (instrumental tatpuruṣa)
मध्यभागेin the middle section
मध्यभागे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्यभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—मध्यः भागः
तृतीयthird
तृतीय:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन (पादे इत्यस्य विशेषणम्)
उपोद्धातपादेin the introductory quarter/section
उपोद्धातपादे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउपोद्धात-पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—उपोद्धातस्य पादः
श्राद्धकल्पेin the Śrāddha-ritual chapter/topic
श्राद्धकल्पे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्धकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—श्राद्धस्य कल्पः (procedure)
अशौचविधिःthe rule regarding impurity
अशौचविधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअशौच-विधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—अशौचस्य विधिः
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (designation marker: ‘called’)
चतुर्दशःfourteenth
चतुर्दशः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; द्विगुसमासः—चत्वारि दश च (14th)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
अहोah! indeed
अहो:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मयादिबोधक (exclamation)
धन्यःfortunate/blessed
धन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; सर्वनाम
सूतO Sūta
सूत:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
श्राद्धकल्पःthe Śrāddha procedure
श्राद्धकल्पः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्धकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—श्राद्धस्य कल्पः
प्रकीर्तितःhas been proclaimed
प्रकीर्तितः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (has been proclaimed)
श्रुताःhave been heard
श्रुताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘श्राद्धकल्पाः’ इत्यस्य विशेषणम्; कर्मणि (have been heard)
नःby us/our
नः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), बहुवचन; सर्वनाम (our/by us—genitive)
श्राद्धकल्पाःŚrāddha procedures
श्राद्धकल्पाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्धकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समासः—श्राद्धस्य कल्पाः
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थ (but/indeed)
ऋषिभिःby sages
ऋषिभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
येwhich/that (those)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
प्रकीर्तिताःhave been proclaimed
प्रकीर्तिताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; कर्मणि (have been proclaimed)