Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 86
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
दशरात्रमशौचं तु प्रोक्तं मृतकमूतके / ब्रह्मणस्य द्वादशाहं क्षत्रियस्य विधीयते
Transliteration
daśarātramaśaucaṃ tu proktaṃ mṛtakamūtake / brahmaṇasya dvādaśāhaṃ kṣatriyasya vidhīyate
Translation
موت یا ولادت کے سبب (مُرتک-مُوتک) دس راتوں کا اشوچ بتایا گیا ہے؛ برہمن کے لیے بارہ دن اور کشتری کے لیے بھی شریعتِ ودھی کے مطابق یہی مقرر ہے۔
Word by Word
दश-रात्रम्ten nights (for ten nights)
दश-रात्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदश (प्रातिपदिक) + रात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; द्विगु-समासः (दश रात्राः यस्य/परिमाणम्)
अशौचम्impurity (period of impurity)
अशौचम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषबोधक-अव्यय (particle: but/indeed)
प्रोक्तम्is declared
प्रोक्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘said/declared’
मृतक-मूतकेin cases of death and birth-impurity
मृतक-मूतके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमृतक (प्रातिपदिक) + मूतक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (मृतके च मूतके च)
ब्रह्मणस्यof a Brahmin
ब्रह्मणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
द्वादश-अहम्twelve days
द्वादश-अहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्वादश (प्रातिपदिक) + अहन्/अह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (द्वादश अहानि)
क्षत्रियस्यof a Kshatriya
क्षत्रियस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootक्षत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
विधीयतेis prescribed
विधीयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)