Previous Verse
Next Verse

Shloka 68

Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga

Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः

निष्क्रमो ऽध्वगतो ग्रामाद्वायुपूता वसुंधरा / पुंसां चतुष्पदां चव मृद्भिः शौचं विधीयते

niṣkramo 'dhvagato grāmādvāyupūtā vasuṃdharā / puṃsāṃ catuṣpadāṃ cava mṛdbhiḥ śaucaṃ vidhīyate

گاؤں سے باہر نکل کر راہ میں ہوا سے پاک کی ہوئی زمین (مٹی) ملتی ہے؛ مردوں اور چوپایوں کی طہارت مٹی سے ہی مقرر کی گئی ہے۔

niṣkramaḥgoing out/exit
niṣkramaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootniṣkrama (प्रातिपदिक) (from nis + √kram)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
adhvagataḥhaving gone on the road/travelled
adhvagataḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootadhva (प्रातिपदिक) + gata (कृदन्त, from √gam)
Formतत्पुरुष (locative/accusative sense: 'gone on the road'); प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
grāmātfrom the village
grāmāt:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootgrāma (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (Ablative/अपादान), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
vāyu-pūtāpurified by wind
vāyu-pūtā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāyu (प्रातिपदिक) + pūta (कृदन्त, from √pū)
Formतत्पुरुष (instrumental sense: 'purified by wind'); प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
vasuṃdharāthe earth/ground
vasuṃdharā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasuṃdharā (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
puṃsāmof men
puṃsām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpumān (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
catuṣpadāmof quadrupeds
catuṣpadām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootcatuṣpada (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
mṛdbhiḥwith earth/clay
mṛdbhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmṛd (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/करण), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
śaucampurification/cleaning
śaucam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśauca (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
vidhīyateis prescribed/is done
vidhīyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dhā (धा धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), कर्मणि प्रयोग (Passive), आत्मनेपद (Ātmanepada)