Shloka 103
Śrāddha-kalpa: Dāna-phala, Medhya/Amedhya Dravya, and Uparāga
Eclipse) Observances (श्राद्धकल्पः—दानफल-मेध्यामेध्य-उपरागविधिः
Devanagari script
विना यज्ञोपवीतेन मोघं तत्समुपस्पृशेत् / उष्ट्रस्यावेश्च संस्पर्शे दर्शने ऽवाच्यवाचिनाम्
Transliteration
vinā yajñopavītena moghaṃ tatsamupaspṛśet / uṣṭrasyāveśca saṃsparśe darśane 'vācyavācinām
Translation
یَجْنوپویت کے بغیر کیا گیا آچمن بے فائدہ ہے؛ اونٹ اور بھیڑ کے لمس میں، اور ناپاک کلام بولنے والوں کے دیدار میں بھی طہارت کا حکم ہے۔
Word by Word
विनाwithout
विना:
Sambandha (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश अव्यय/पूर्वप्रयोग (preposition), ‘without’
यज्ञोपवीतेनwith the sacred thread (yajñopavīta)
यज्ञोपवीतेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ + उपवीत (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (यज्ञस्य उपवीतम्); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular
मोघम्in vain/fruitlessly
मोघम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootमोघ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular; used adverbially ‘in vain’
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (pronoun)
समुपस्पृशेत्should touch
समुपस्पृशेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + उप + स्पृश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदी, प्रथमपुरुष, एकवचन; should touch
उष्ट्रस्यof a camel
उष्ट्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootउष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
अवेःof a sheep
अवेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअवि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
संस्पर्शेin contact/touch
संस्पर्शे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंस्पर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
दर्शनेin seeing/sight
दर्शने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
अवाच्यवाचिनाम्of those who speak what should not be spoken
अवाच्यवाचिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअवाच्य + वाचिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (अवाच्यं वदन्ति इति); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural