Shloka 72
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
यमस्य भगिनी पुष्या मार्त्तण्डदुहिता शुभा / तत्राक्षयं सदा श्राद्धं पितृभिः पूर्वकीर्त्तितम्
Transliteration
yamasya bhaginī puṣyā mārttaṇḍaduhitā śubhā / tatrākṣayaṃ sadā śrāddhaṃ pitṛbhiḥ pūrvakīrttitam
Translation
یَم کی بہن، مبارک مارتنڈ کی بیٹی پُشیا—اس مقام پر پِتروں نے پہلے ہی بیان کیا ہے کہ شرادھ ہمیشہ اَکشیہ ثواب دیتا ہے۔
Word by Word
यमस्यof Yama
यमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; Genitive singular
भगिनीsister
भगिनी:
कर्ता (कर्ता/Kartā)
TypeNoun
Rootभगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular
पुष्याPuṣyā
पुष्या:
समानााधिकरण (Apposition to भगिनी)
TypeNoun
Rootपुष्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular; proper name/epithet
मार्तण्डदुहिताdaughter of Mārtaṇḍa (the Sun)
मार्तण्डदुहिता:
समानााधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootमार्तण्डदुहिता (प्रातिपदिक; मार्तण्ड + दुहिता)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular; तत्पुरुष-समास ‘daughter of Mārtaṇḍa (Sun)’
शुभाauspicious
शुभा:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Nominative singular; विशेषण (of भगिनी/पुष्या)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (देश/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण/adverb of place
अक्षयम्imperishable
अक्षयम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक; अ- + क्षय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; Accusative singular; विशेषण (of श्राद्धम्)
सदाalways
सदा:
सम्बन्ध (काल/Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण/adverb of time
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
कर्म (कर्म/Karma)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; Nominative/Accusative singular
पितृभिःby the ancestors
पितृभिः:
कर्ता (करणे/Agent in passive; ‘by’)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; Instrumental plural
पूर्वकीर्तितम्previously declared
पूर्वकीर्तितम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier / predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपूर्वकीर्तित (कृदन्त; √कीर्त् (धातु) + पूर्व, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; past passive participle; तत्पुरुष-समास ‘previously mentioned’; agrees with श्राद्धम्