Shloka 49
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
दृश्यते पर्वसु च्छाया यत्र नित्यं दिवौकसाम् / पृथिव्यामक्षयं दत्तं विरजा यत्र पादपः
Transliteration
dṛśyate parvasu cchāyā yatra nityaṃ divaukasām / pṛthivyāmakṣayaṃ dattaṃ virajā yatra pādapaḥ
Translation
جہاں تہواروں کے دنوں میں دیولोक کے باشندوں کا سایہ ہمیشہ دکھائی دیتا ہے؛ جہاں زمین پر دیا ہوا دان اَکشَی ہو جاتا ہے، اور جہاں ‘وِرَجا’ نام کا درخت ہے۔
Word by Word
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; passive/ātmanepada usage: is seen/appears
पर्वसुon festival days/occasions
पर्वसु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन; locative plural
च्छायाshadow
च्छाया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध/स्थानवाचक (relative locative adverb: where)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverbial use)
दिवौकसाम्of the gods (heaven-dwellers)
दिवौकसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदिवौकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; genitive plural; compound: दिवि + ओकस् (heaven-dweller)
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; locative singular
अक्षयम्inexhaustible
अक्षयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; adjective agreeing with दत्तम्
दत्तम्given
दत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; given (as a gift)
विरजाstainless, pure
विरजा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविरजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; adjective (dustless/pure) qualifying (छाया/पृथिवी/पादपः contextually)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध/स्थानवाचक (where)
पादपःtree
पादपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपादप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative singular