Shloka 48
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
श्राद्धं तत्राक्षयं प्रोक्तं जपहोमतपांसि च / जतुङ्गे शुभे तीर्थे तर्पयेत्सततं पितॄन्
Transliteration
śrāddhaṃ tatrākṣayaṃ proktaṃ japahomatapāṃsi ca / jatuṅge śubhe tīrthe tarpayetsatataṃ pitṝn
Translation
وہاں کیا گیا شرادھ اَکشَی (لازوال) پھل دینے والا کہا گیا ہے؛ جپ، ہوم اور تپسیا بھی۔ جَتُنگ کے مبارک تیرتھ میں ہمیشہ پِتروں کو ترپن کرنا چاہیے۔
Word by Word
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; nominative/accusative singular (neuter)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
अक्षयम्imperishable, inexhaustible
अक्षयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; adjective agreeing with श्राद्धम्
प्रोक्तम्declared, said
प्रोक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; past passive participle
जपrecitation
जप:
Samasa-pada (समासपद)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; first member in compound
होमfire-offering
होम:
Samasa-pada (समासपद)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; middle member in compound
तपांसिausterities (and recitations & oblations)
तपांसि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; dvandva compound: जप-होम-तपांसि
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
जतुङ्गेat Jatuṅga (place)
जतुङ्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजतुङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (स्थलनाम), सप्तमी (7), एकवचन; locative singular
शुभेauspicious
शुभे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; adjective agreeing with तीर्थे
तीर्थेat the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; locative singular
तर्पयेत्should propitiate (offer to)
तर्पयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; should satisfy/offer libations
सततम्always, continually
सततम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial use); accusative used adverbially
पितṝन्the ancestors
पितṝन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; accusative plural