Shloka 124
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
दशवर्षसहस्राणि तस्यां स्नातस्तु जीवति / श्राद्धं भवति चानन्तं तत्र दत्तं महोदयम्
Transliteration
daśavarṣasahasrāṇi tasyāṃ snātastu jīvati / śrāddhaṃ bhavati cānantaṃ tatra dattaṃ mahodayam
Translation
اس میں غسل کرنے والا دس ہزار برس تک جیتا ہے؛ اور وہاں دیا گیا شرادھ اننت پھل دینے والا، عظیم پُنّیہ کے اُدَے کا سبب بنتا ہے۔
Word by Word
दश-वर्ष-सहस्राणिten thousand years
दश-वर्ष-सहस्राणि:
कर्म (Karma/Extent of time)
TypeNoun
Rootदश (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; कालपरिमाण (duration)
तस्याम्in that (pond/place)
तस्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; सर्वनाम
स्नातः(one who has) bathed
स्नातः:
कर्ता (Karta/Agent, as qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootस्नात (कृदन्त; √स्ना)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle) = ‘having bathed/bathed’
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (particle: ‘indeed/but’)
जीवतिlives
जीवति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√जीव् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
श्राद्धम्Śrāddha rite
श्राद्धम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवतिbecomes / is
भवति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अनन्तम्endless / infinite
अनन्तम्:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying श्राद्धम्)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative setting)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
दत्तम्given (there)
दत्तम्:
विशेषण/कर्मणि भाव (Qualifies implied act/thing)
TypeAdjective
Rootदत्त (कृदन्त; √दा)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; (elliptic: ‘that which is given’)
महोदयम्of great merit/benefit
महोदयम्:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootमहोदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of दत्तम्/श्राद्धम्); महत्+उदय (great + benefit)