Previous Verse
Next Verse

Shloka 123

Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa

सिद्धचारणसंकीर्णा देवर्षिगणसेविता / तत्र पुष्करिणी रम्या सुषुम्णा नाम नामतः

siddhacāraṇasaṃkīrṇā devarṣigaṇasevitā / tatra puṣkariṇī ramyā suṣumṇā nāma nāmataḥ

وہاں سِدھوں اور چارنوں سے بھری ہوئی، دیورشیوں کے گروہ کی خدمت یافتہ ایک دلکش پُشکرِنی ہے؛ نام کے اعتبار سے اس کا نام ‘سُشُمنّا’ ہے۔

सिद्ध-चारण-संकीर्णाfilled with Siddhas and Cāraṇas
सिद्ध-चारण-संकीर्णा:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक) + चारण (प्रातिपदिक) + संकीर्ण (कृदन्त; √कॄ/कीर्?; here adjectival 'mixed/filled')
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण (qualifying)
देवर्षि-गण-सेविताserved by groups of divine seers
देवर्षि-गण-सेविता:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootदेवर्षि (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक) + सेवित (कृदन्त; √सेव्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त-आधारित विशेषण (served by...)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative setting)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
पुष्करिणीa lotus-pond
पुष्करिणी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुष्करिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रम्याbeautiful
रम्या:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
सुषुम्णाSuṣumṇā
सुषुम्णा:
समानााधिकरण/नामधेय (Apposition/Name)
TypeNoun
Rootसुषुम्णा (प्रातिपदिक; proper name)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper noun)
नामby name
नाम:
सम्बन्ध/विशेषणार्थ (Naming particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक (quotative/‘by name’)
नामतःin name / as to its name
नामतः:
अव्यय-विशेषण (Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootनामतः (अव्यय; from नामन् + तस्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) = ‘as regards name/nominally’