Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)

प्रोक्ष्य भूमिमथोद्धृत्य पूर्वं पितृपरायणः / ततो ऽन्निविकिरं कुर्याद्विधिदृष्टेन कर्मणा

prokṣya bhūmimathoddhṛtya pūrvaṃ pitṛparāyaṇaḥ / tato 'nnivikiraṃ kuryādvidhidṛṣṭena karmaṇā

زمین پر پانی چھڑک کر اسے پاک کرے اور اٹھا کر، پہلے پِتروں کی طرف یکسو ہو، پھر مقررہ विधی کے مطابق عمل کرتے ہوئے اناج کا نثار کرے۔

prokṣyahaving sprinkled
prokṣya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; prior action)
TypeVerb
Rootpra√ukṣ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), from pra√ukṣ; indeclinable verbal form; sequential action ‘having sprinkled’
bhūmimthe ground
bhūmim:
Karma (कर्म; object)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
athathen/thereupon
atha:
Sambandha/Anvaya (सम्बन्ध; discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormParticle/sequence marker (अव्यय; अनन्तरार्थक)
uddhṛtyahaving lifted (it)
uddhṛtya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; prior action)
TypeVerb
Rootud√hṛ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), from ud√hṛ; indeclinable verbal form; ‘having lifted/raised’
pūrvamfirst
pūrvam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण; time)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
FormAdverbial accusative (अव्ययीभूत/क्रियाविशेषण), ‘first/beforehand’
pitṛparāyaṇaḥone devoted to the ancestors
pitṛparāyaṇaḥ:
Karta (कर्ता; subject/agent)
TypeAdjective
Rootpitṛ + parāyaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: pitṛ-parāyaṇa ‘devoted to the Pitṛs’
tataḥthereafter
tataḥ:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण; sequence)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAblatival adverb (अव्यय; तस्मात्-अर्थे) ‘thereafter/from that’
annivikiraṃfood-scattering (offering)
annivikiraṃ:
Karma (कर्म; object)
TypeNoun
Rootanna + vikira (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: anna-vikira ‘scattering of food’
kuryātshould do
kuryāt:
Kriyā (क्रिया; main verb)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
FormOptative (विधिलिङ्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
vidhidṛṣṭenaby what is prescribed by rule
vidhidṛṣṭena:
Karaṇa (करण; instrument/means)
TypeAdjective
Rootvidhi + dṛṣṭa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: vidhi-dṛṣṭa ‘seen/prescribed by rule’
karmaṇāby the act/rite
karmaṇā:
Karaṇa (करण; means)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)