Previous Verse
Next Verse

Shloka 66

Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle

सोमपाः पितरः कन्यां रज्ञो ऽस्यैव त्वमावसोः / उत्पन्नस्य पृथिव्यां तु मानुषेषु महात्मनः

somapāḥ pitaraḥ kanyāṃ rajño 'syaiva tvamāvasoḥ / utpannasya pṛthivyāṃ tu mānuṣeṣu mahātmanaḥ

سوم پینے والے پِتروں نے کہا—اے دختر! زمین پر انسانوں میں جو مہاتما پیدا ہوگا، اسی بادشاہ آواسو کی تو ہوگی۔

soma-pāḥSoma-drinkers
soma-pāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक) + pā (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana; उपपद-तत्पुरुष: ‘सोमं पिबन्ति ये’
pitaraḥthe manes/fathers
pitaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana
kanyāma maiden/daughter
kanyām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
rajñaḥof the king
rajñaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
asyaof this (one)
asya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Puṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
evaindeed/only
eva:
Sambandha (particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formavadhāraṇa-particle (अवधारण)
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Prathamā, Ekavacana
āvasoḥof the abode/house
āvasoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootāvas (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana; ‘of the dwelling/abode’ (contextually: ‘in the house/lineage’)
utpannasyaof (one) born/arisen
utpannasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeAdjective
Rootut-pad (धातु) → utpanna (कृदन्त)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana; past participle (क्त) used adjectivally
pṛthivyāmon the earth
pṛthivyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Saptamī, Ekavacana
tuand/but
tu:
Sambandha (particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formparticle (निपात)
mānuṣeṣuamong humans
mānuṣeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (or adj. used substantively), Saptamī, Bahuvacana
mahātmanaḥof the great-souled (one)
mahātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootmahā-ātman (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana; कर्मधारय: ‘महान् आत्मा यस्य’