Shloka 44
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
कृत्तिकाभिस्तु यस्मात्स वर्द्धितो हि पुरातनः / कार्त्तिकेय इति ख्यातस्तस्मादसुरसूदनः
Transliteration
kṛttikābhistu yasmātsa varddhito hi purātanaḥ / kārttikeya iti khyātastasmādasurasūdanaḥ
Translation
چونکہ وہ قدیم دیوتا کِرتّیکاؤں کے ہاتھوں پرورش پایا، اس لیے وہ ‘کارتّیکے’ کے نام سے مشہور ہوا—اسوروں کا قاتل۔
Word by Word
कृत्तिकाभिःby the Kṛttikās
कृत्तिकाभिः:
Karaṇa (करण) / Sahakārī (सहकारी)
TypeNoun
Rootकृत्तिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति बहुवचन; Instrumental plural
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
यस्मात्because/from which
यस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति एकवचन; Ablative singular; यत्-सम्बन्ध (relative)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचन; Nominative singular
वर्द्धितःwas raised/nurtured
वर्द्धितः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवर्ध् (धातु) → वर्द्धित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
पुरातनःancient
पुरातनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुरातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचन; विशेषण
कार्त्तिकेयःKārttikeya
कार्त्तिकेयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्त्तिकेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचन; Nominative singular
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/इत्यर्थक निपात (quotative particle)
ख्यातःis renowned/called
ख्यातः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formहेत्वर्थक अव्यय (ablatival adverb)
असुरसूदनःslayer of Asuras
असुरसूदनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसुर-सूदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचन; Nominative singular; षष्ठी-तत्पुरुष (asuraṇāṃ sūdanaḥ)