Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 101

Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle

सर्वेषां राजतैः पात्रैरपि वा रजतान्वितैः / दत्तं स्वधां पुरोधाय श्राद्धं प्रीणाति वै पितॄन्

sarveṣāṃ rājataiḥ pātrairapi vā rajatānvitaiḥ / dattaṃ svadhāṃ purodhāya śrāddhaṃ prīṇāti vai pitṝn

سب کے لیے چاندی کے برتنوں سے یا چاندی آمیخته برتنوں میں، ‘سودھا’ کو مقدم رکھ کر دیا گیا شرادھ یقیناً پِتروں کو راضی کرتا ہے۔

सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), बहुवचन
राजतैःsilver (made of silver)
राजतैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootराजत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (agreeing with पात्रैः), तृतीया (Instrumental), बहुवचन; विशेषण
पात्रैःwith vessels/containers
पात्रैः:
करण (Karaṇa/Instrumental means)
TypeNoun
Rootपात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन
अपिeven/also
अपि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, अवधान/समुच्चयार्थक (particle: also/even)
वाor
वा:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक (disjunctive particle: or)
रजत-अन्वितैःadorned with silver
रजत-अन्वितैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरजत (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental), बहुवचन; तृतीया-तत्पुरुष/उपपद: ‘रजतेन अन्वित’ (endowed with silver)
दत्तम्given/offered
दत्तम्:
कर्म (Karma/Object; predicative)
TypeVerb
Root√दा (धातु) → दत्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय past passive participle)
Formकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोग-सामर्थ्य (given/offered)
स्वधाम्svadhā (ancestral oblation/formula)
स्वधाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
पुरोधायhaving placed first/preceded by
पुरोधाय:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootपुरस् (अव्यय/उपसर्गार्थ) + √धा (धातु) → पुरोधाय (क्त्वा-प्रत्यय absolutive)
Formअव्ययकृदन्त (gerund/क्त्वान्त), ‘having placed in front/preceded by’
श्राद्धम्Śrāddha rite
श्राद्धम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
प्रीणातिpleases/satisfies
प्रीणाति:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√प्री (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
वैindeed
वै:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन