Previous Verse
Next Verse

Shloka 76

Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)

देवासुराणामाचार्यं शुक्रं कविवरं ग्रहम् / शुक्र एवोशना नित्यमतः काव्यो ऽपि नामतः

devāsurāṇāmācāryaṃ śukraṃ kavivaraṃ graham / śukra evośanā nityamataḥ kāvyo 'pi nāmataḥ

دیوتاؤں اور اسوروں کے آچار्य، شاعروں میں برتر سیارہ شُکر ہے؛ شُکر ہی ہمیشہ اُشنا کہلاتا ہے، اسی لیے نام سے ‘کاویہ’ بھی کہا جاتا ہے۔

deva-asurāṇāmof gods and demons
deva-asurāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva + asura (प्रातिपदिक; components: deva + asura)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; द्वन्द्व-समास (copulative)
ācāryamteacher, preceptor
ācāryam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootācārya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मपद (object in apposition)
śukramŚukra
śukram:
Karma (कर्म/object; apposition to ācāryam)
TypeNoun
Rootśukra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नाम (proper name)
kavi-varambest of sages/poets
kavi-varam:
Karma (कर्म/object; apposition)
TypeNoun
Rootkavi + vara (प्रातिपदिक; components: kavi + vara)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुषार्थक (best among poets)
grahamplanet
graham:
Karma (कर्म/object; apposition)
TypeNoun
Rootgraha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
śukraḥŚukra
śukraḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootśukra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
evaindeed, only
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण/emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
uśanāḥUśanā
uśanāḥ:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण/apposition)
TypeNoun
Rootuśanā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name: Uśanā)
nityamalways
nityam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: always)
ataḥtherefore
ataḥ:
Hetu (हेतु/reason)
TypeIndeclinable
Rootataḥ (अव्यय)
Formहेतुवाचक/तस्मात्-अर्थक अव्यय (therefore/for this reason)
kāvyaḥKāvya
kāvyaḥ:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण/apposition)
TypeNoun
Rootkāvya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (patronymic/epithet: Kāvyā)
apialso
api:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारार्थक अव्यय (also/even)
nāmataḥby name
nāmataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnāmatas (अव्यय)
Formअव्यय, तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb: 'by name')