Brahma Purana — The Ananta-Vasudeva Image: From Brahma’s Commission to Puruṣottama Kṣetra, Shloka 16
Devanagari script
बभूव सुमहावीर्यो दशग्रीवः प्रतापवान् दश वर्षसहस्राणि निराहारो जितेन्द्रियः //
Translation
باب کا سولھواں شلوک—یہاں اصل متن کی نشان دہی ہے۔
Word by Word
babhūvabecame / came to be
babhūva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
su-mahā-vīryaḥof very great valor
su-mahā-vīryaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsu (अव्यय-उपसर्ग) + mahā (प्रातिपदिक) + vīrya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative), एकवचन (singular); विशेषण (adjective)
daśa-grīvaḥDaśagrīva (Rāvaṇa)
daśa-grīvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaśa (संख्या-प्रातिपदिक) + grīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—“दश ग्रीवाः यस्य सः” (one who has ten necks/heads)
pratāpa-vānmighty / possessing splendor
pratāpa-vān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpratāpa (प्रातिपदिक) + -vant (तद्धित-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
daśaten
daśa:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeAdjective
Rootdaśa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-विशेषण; नपुंसकलिङ्गे (agreeing with varṣasahasrāṇi), प्रथमा/द्वितीया, बहुवचनार्थे (quantifier)
varṣa-sahasrāṇithousands of years
varṣa-sahasrāṇi:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक) + sahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (accusative), बहुवचन; कालपरिमाण (measure of time)
nir-āhāraḥwithout food; fasting
nir-āhāraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnir (उपसर्ग) + āhāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—“आहारः न अस्ति यस्य” (without food/fasting)
jita-indriyaḥself-controlled; having conquered the senses
jita-indriyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootji (धातु) + ta (कृत्-प्रत्यय, क्त) + indriya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) used adjectivally—“इन्द्रियाणि जितानि येन”
Speaker
Narrator introducing Rāvaṇa in yuga context