Sutra 8
Devanagari script
आदिष्टः प्रदिष्टायां भूमावनुज्ञातः प्रविशेत् उपविशेच्च पार्श्वतः संनिकृष्टविप्रकृष्टः परासनम् ॥ कZ_०५.४.०८ ॥
Transliteration
ādiṣṭaḥ pradiṣṭāyāṃ bhūmāv anujñātaḥ praviśet upaviśec ca pārśvataḥ saṃnikṛṣṭaviprakṛṣṭaḥ parāsanam
Translation
بلائے جانے پر وہ اجازت ملنے کے بعد ہی اندر داخل ہو؛ بتائی گئی جگہ پر کھڑا ہو یا بیٹھے؛ اور بادشاہ کے تخت کے پہلو میں—نہ بہت قریب، نہ بہت دور—نشست اختیار کرے۔
Word by Word
आदिष्टःhaving been ordered / instructed
आदिष्टः:
TypeParticiple
Rootआ√दिश्
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; कर्मणि/भूतकर्मणि—‘आज्ञापितः/निर्दिष्टः’
प्रदिष्टायाम्in the indicated (place)
प्रदिष्टायाम्:
TypeParticiple
Rootप्र√दिश्
Formकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन; ‘प्रदिष्टा’ (भूमिः) इत्यस्य विशेषणम्
भूमौon/at the ground; in the place
भूमौ:
TypeNoun
Rootभूमि
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन
अनुज्ञातःhaving been permitted
अनुज्ञातः:
TypeParticiple
Rootअनु√ज्ञा
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘अनुमतः/अनुज्ञापितः’
प्रविशेत्should enter
प्रविशेत्:
TypeVerb
Rootप्र√विश्
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
उपविशेत्should sit down
उपविशेत्:
TypeVerb
Rootउप√विश्
Formलिङ् (विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
पार्श्वतःat the side
पार्श्वतः:
TypeIndeclinable (Taddhita adverb)
Rootपार्श्व
Formतद्धितान्त-अव्यय (तस्/ततः-प्रत्ययार्थे), ‘पार्श्व’ + ‘तस्’ → ‘पार्श्वतः’
संनिकृष्टःbeing near / close by
संनिकृष्टः:
TypeParticiple
Rootसम्-नि-√कृष्
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘निकटस्थितः’
विप्रकृष्टःbeing far / at a distance
विप्रकृष्टः:
TypeParticiple
Rootवि-प्र-√कृष्
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘दूरस्थितः’
परासनम्another’s seat / the seat of the other person
परासनम्:
TypeNoun
Rootपर + आसन
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘परम् आसनम्’ (अन्य/विपक्ष/पर-व्यक्तेः आसनम्)
Entities Mentioned
K
king (implied)T
throne/seat (āsana)FAQs
It operationalizes hierarchy and security: too close implies presumption/threat; too far implies disrespect or poor communication.